علی مریم کاشانی | سفرنامه کاشان | جاهای دیدنی کاشان | تاریخچه تیمچه امین الدوله

استاد معمار علی مریم کاشانی

علی مریم کاشانی مامور بود هر روز چندین بار ماسوره‌های* پُرِ مورد نیاز پدرش را از خانه به کارخانه برده و ماسوره‌های خالی را برای پیچیدن دوباره به خانه برگرداند. او هر روز در راه رفت به کارخانه شعربافی پدر، خانه‌ها را در خیالش خراب می‌کرد و در راه بازگشت آنها را با ظرافتی خاص در ذهن طراحی و می‌ساخت و هر روز چند بار از مقابل مسجد آقابزرگ که در حال ساخت بود می‌گذشت و به خاطر علاقه زیادی که به کارهای بنّایی و معماری داشت موقع عبور از مقابل مسجد لحظاتی می‌ایستاد و نگاه مشتاقش به دستان هنرمند استاد حاج شعبانعلی معمار** گره می‌خورد.

مسجد آقابزرگ کاشان | علی مریم کاشانی

آنقدر که گاهی عنان زمان از کف می‌داد و چنان غرق تماشا و رویا می‌شد که وظیفه‌ی اصلی‌اش را فراموش می‌کرد تا جایی که چندین بار از طرف پدر به سختی تنبیه شد. از قرار معلوم کتک خوردن علی از دید چشمان مهربان و حیرت زده استاد حاج شعبانعلی هم پنهان نبود.

تا اینکه استاد که متوجه علاقه شدید علی به فن و هنر معماری شده بود، از محمد مخمل باف (پدر علی) درخواست کرد تا او را در این زمینه تربیت و آموزش دهد. خوشبختانه او این پیشنهاد را پذیرفت و دری از دنیای پر از شگفتی هنر و معماری را به روی پسرک مشتاق و آرزومندش گشود و در مدت کوتاهی به همت استاد، علی جوان به درجه استاد معماری و معروف به استاد علی معمار ارتقا یافت.

علت نام گذاری استاد علی معمار به علی مریم کاشانی

خانم بسیار ثروتمندی در محله کوشک صفی کاشان زندگی می‌کرد به نام مریم. در زمانی که مشکلات بسیاری برای سفر حج خانم‌ها وجود داشت، بانو مریم به حج سفر کرد و از جمله معدود خانم‌هایی شد که خانه کعبه را دیده است.

مریم خانم دو باب خانه به معماری استاد علی ساخت. این مهم در اوایل استاد کار شدن استاد علی و مستقل شدنش از حاج شعبانعلی حادث شد و برای مدت چند سال فقط برای مریم خانم کار می‌کرد و از این رو به استاد علی مریم کاشانی معروف شد.

شیوه کار استاد علی مریم کاشانی این گونه بود که ابتدا از ورقه‌های نازک گچی که خود با دوغاب گچ می‌ریخت نمونه ساختمان را می ساخت (کاری شبیه به ماکت سازی) و پس از تأیید طرح و فرم آن توسط سفارش دهنده اثر، نسبت به احداث آن بنا اقدام می‌کرد.

زندگینامه استاد علی مریم کاشانی

این استاد چیره دست سال ۱۲۳۶ قمری در کاشان متولد شد و پدر علی مریم کاشانی که استاد محمد شیخ الاسلامی نام داشت کارخانه شعر بافی (مخمل بافی) در محله دروازه اصفهان کاشان داشت و مادرش زنی هنرمند به نام آزاده دخت ابراهیمی از یک خاندان بزرگ و به نام شهر و فردی معمار زاده بود.

از سال فوت استاد اطلاعی به دست نیامده ولی خانه محل زندگی او در همان خانه پدری و در گذر محمد صالح بیک قرار داشته است و فرزندی هم به نام استاد عباس داشته که او هم معمار بوده ولی ظاهرا از نظر ذوق و ابتکار و خلاقیت به پای پدر نرسید.

عکس خانه بروجردی ها کاشان | علی مریم کاشانی

آثار به جا مانده از استاد علی مریم کاشانی

بناهای تیمچه معروف امین الدوله واقع در بازار کاشان، عروس خانه‌های تاریخی ایران یعنی خانه طباطبایی‌ها و خانه بروجردی‌ از آثار مشهور م معروف اوست. اوج و کمال استادی و پختگی و تجربه استاد در طراحی و احداث تیمچه امین الدوله به ظهور رسیده است که هر بیننده‌ای را مجذوب و مسحور می‌کند.

سیف الله امینیان نویسنده مقاله‌ای در مورد استاد علی مریم می‌نویسد: “چند سال قبل، در جریان بررسی یکی از حجرات طبقه فوقانی تیمچه یا کاروانسرای مشهور امین الدوله که در بازار کاشان، بازارچه میانچال واقع می‌باشد، بیت زیر را که بر روی تخته چوبی متعلق به درب حجره‌ای قدیمی نوشته بود، ملاحظه و یادداشت نمودم:

سنّمار دوران، علی مریم است \\ که استاد معماری عالم است

آنکه فکرش زلال شبنم بود \\ اوستاد هنر مسلّم بود

بود همنام صهر پیغمبر \\ شهره روزگار مریم بود

                                                                      (استاد صائم کاشانی)   

خانه طباطبایی کاشان | خانه طباطبایی کاشان ویکی پدیا | تحلیل خانه طباطبایی ها | خانه عباسیان کاشان | حاج سید جفعر طباطبایی نطنزی | نقاشی های خانه طباطبایی کاشان | گودال باغچه خانه طباطبایی ها کاشان

                

* لوله‌های استوانه‌ای شکل باریک چوبی که نخ‌های مورد مصرف پارچه بافی و شعربافی به دور آنها پیچیده می‌شد

** حاج شعبانعلی معمار پشت مشهدی کاشانی

  • کاشان گرد
  • 28 ژانویه 2021
  • 79 بازدید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده − سه =

بستن
مقایسه