عکس هتل سرای خانه عامری ها در کاشان

همه چیز در مورد سفرنامه و دیدن جاهای دیدنی کاشان

گاهی لازم است بار سفر ببندی و چند روزی را به دور از هیاهو و روزمرگی های زندگی همراه خانواده، دوستان یا حتی به تنهایی بگذرانی. در این میان چی بهتر از کاشان گردی و تماشای جاهای دیدنی کاشان؟

پس کوله بار سفر را آماده کن و با ما راهی شو …

در اسباب سفر حتما جایی را برای سوغات خالی بگذار، اگر بهار به کاشان سفر کردی لباس مناسب بهاری بردار، کلاه و عینک آفتابی فراموش نشود چرا که در کاشان خورشید مهربان‌تر می تابد، تمام جوانب خودرو را بررسی کن، سیستم گرمایش و سرمایش فراموش نشود بالاخره کویر است و کاشان اهل بازی روزهای گرم و شب های سرد است.

کفش هایت راحت و مناسب پیاده روی باشد، ممکن است گاهی در خاک کاشان قدم بزنی و گاهی در آب آن. اگر اهل گذراندن شبی زیر سقف آسمان و شمارش ستاره‌هایی چادر مسافرتی و کیسه خواب، چراغ قوه و قطب نما و کمک‌های اولیه فراموش نشود. می‌توانی از خودروهای مناسب آفرود برای هیجانات کویر هم استفاده کنی ولی حتما با بلد راه و دسته جمعی بروید.

جاهای دیدنی کاشان

راستی، دوربین عکاسی یا رم خالی گوشی فراموش نشود. خوب حاضری؟

بزن بریم.

در راه کمی برایت از کاشان می گویم:

کاشان در نقشه ایران در شمال استان اصفهان قرار دارد، این کهن شهر تاریخی ایران زمین، چونان ستاره‌ای بر تارک آسمان کویر ایران می درخشد. نام‌های مختلفی در کتاب‌های تاریخی برای این شهر ذکر شده از جمله: “قاسان” “قاشان” “کاس” “کاش” “کاشو” “کاسو” “کاه فشان” “کی آشیان” “چهل حصاران” “کاسیان” و “کاشیان” است و هر کدام از نام ها بر اساس روایت های مختلف از زبان شناسان و تاریخ نویسان است.

خوب نزدیک شدیم، اینجا ورودی شهر کاشان است. زیباست نه؟ تمام شهر زیر پای توست. راستی دوست داری در هتلی مجلل و مدرن ساکن شوی یا اقامت گاهی سنتی؟ تصمیم با توست. برای انتخاب اقامتگاه یا هتل اینجا را کلیک کنید.

پربازدیدترین جاهای دیدنی کاشان

خوب حالا که انتخاب کردی به دور از مدرنیته پا به یکی از خانه های سنتی خشت و گلی و پرخاطره بگذاری به سمت مرکز شهر بران که زمانی محله‌ی عیان نشین های این شهر پر قدمت بوده است. برخی از این خانه های قدیمی تر صرفا جهت بازدید است (خانه طباطبایی‌ها، خانه بروجردی‌ها، عباسیان و…) و برخی فقط اقامتگاه (اقامتگاه نقلی، مرشدی، منوچهری، خادمی) و… بعضی هم بخشی برای بازدید.

بخشی برای اقامت آماده شده اند (هتل مهینستان راهب، هتل سرای عامری ها و…) که قدیمی ترین آن‌ها خانه‌ی عامری‌هاست که قدمت آن به دوره‌ی زندیه می رسد. مابقی اکثرا قدمت قجری دارند.

عکس هتل سرای خانه عامری ها در کاشان

درک می کنم ذوق و احساساتت را در این خانه‌ی باشکوه و سنتی اما وقت زیاد است. شب هنگام کنار همین حوض و گلدان و پنجره چوبی چای نوشیده و گپ خواهیم زد. حال وسایلت را در اتاق بگذار که باید به عمق تمدن 7000 ساله‌ی این شهر سفر کنیم.

کلاه و عینک آفتابی را همراه خود بیاور به همراه بطری آب، خوب است راهی شو، باز خواهیم گشت.

در سه کیلومتری جنوب غربی کاشان در خیابان امیر کبیر هستیم، راهنمای راست را بزن تا به محوطه سیلک برسیم. این هم از تپه های سیلک که دو تپه ی شمالی و جنوبی به فاصله ی شش صد متر از هم و دو گورستان با مشخصه “الف” و “ب” هستند.

اگر به تاریخ باستان علاقه داری چیزهای هیجان انگیزی اینجا خواهی دید از جمله اسکلت انسان های هزاران سال پیش و لوازم و ظروف مورد استفاده شان را در موزه‌ی سمت راستی تپه ها خواهی دید و با برخی آداب و رسومشان آشنا خواهی شد. اختیار با توست اول به موزه می روی یا مشتاقی بر فراز تمدن 7000 ساله قدم بزنی؟ آن جا آن بالا راهنماها به تو خواهند گفت که تپه سیلک در حقیقت ویرانه های قدیمی ترین زیگورات جهان و نیایشگاه مردم باستانی ایران بوده که از گِل رس و سفال ساخته شده.

این مجموعه تا سال 1310 خورشیدی شناسایی نشده بود و در میان مردم کاشان به شهر نفرین شده معروف بود. تا اینکه هیئت باستان شناسی فرانسه به سرپرستی رومن گریشمن در سال های مختلف 1933-1934-1937 میلادی روی هر دو تپه سیلک و دو گورستان کاوش‌هایی انجام داده و جالب است بدانی که مهم‌ترین یافته های آنان در موزه لوور پاریس نگهداری می شود.

جاهای دیدنی کاشان

حرص نخور، اینجا سکوت است چشمانت را ببند و دل به صدای باد بده شاید به گوشت رساند صدای لالایی مادری که در حال ریسندگی است برای کودک گهواره خوابش، صدای گله‌ای گوسفند با آواز چوپانش، صدای نیایش‌هایی در معبدگاه، یا صدای فریادهای دخترکان و پسرهای مشغول بازی یا حتی صدای جیغ های مکرر یا ناله‌های زنی که پیوسته کمک می طلبد آری این مکان شش دوره با خاک یکسان شده و اگر این ذرات خاک به سخن بیایند در سینه ناگفته های بسیار دارند.

شگفت‌انگیز نیست؟ همین جا کنار آخرین قدمت تکه ای از سفال افتاده که هزاران سال قبل توسط دستانی از انسان‌های هزاره های قبل ساخته شده.

گفتم شش دوره شاید برایت جالب باشد در مورد تاریخ این دوره ها چیزهایی بدانی:

دوره‌ی اول و دوم: این دو دوره‌ی استقراری قدیمی ترین و یا اولین دوره‌ی استقراری سیلک در تپه های شمالی و متعلق به هفت هزار سال پیش است. مردمان تپه شمالی ظروف سفالی با دست می ساختند و در کوره های ابتدایی می‌پختند. در دوره‌ی دوم سطح سفال را با نقوش گیاهی و حیوانی و هندسی تزیین می‌کردند.

دوره‌ی سوم: حدود شش هزار و صد سال پیش، مردمان تپه شمالی محل سکونت خود را ترک کردند و عده ای از آنها در تپه‌ی جنوبی مستقر شدند. جالب است که بدانی مردمان این دوره برای ساخت خانه‌های خود از خشت های قالبی مستطیل شکل استفاده می‌کردند و اشیای زینتی و زیور آلاتی را با نقره های استخراج شده از معدن می‌ساختند.

دوره‌ی چهارم: این دوره که از حدود پنج هزار سال قبل آغاز شده و تا 4500 سال قبل ادامه داشته دوره‌ی “آغاز شهر نشینی” نام گذاری شده که مهمترین رویداد فرهنگی این دوره استفاده از خط و نگارش به صورت اولیه است و سازه‌ی خشتی بزرگی که از قدیمی‌ترین زیگورات‌های ایران است که در کنار معبد اصلی شهر سیلک برپاشده.

دوره‌ی پنجم: این دوره تاریخی حدود 3200 سال پیش، متعلق به مهاجران تازه وارد به سیلک است که ظروف سفالی خاکستری رنگ تولید و استفاده می‌کردند.

دوره‌ی ششم: در تپه جنوبی و بین سال های 2900-2800 سال قبل اتفاق افتاده که باز جمعیت جدیدی وارد این منطقه شده و از ظرف‌های بدست آمده این دوره ظروف لوله‌دار و یا به شکل حیوانات و پرندگان است. باور میکنی اگر بگویم قو و لک لک از جمله حیوانات این منطقه بوده اند؟؟؟

تپه سیلک کاشان | جاهای دیدنی کاشان | دیدنی کاشان | کاشان گردی | نقش و نقاشی ساده حیوان روی سفال

درمورد حاکمیت این منطقه چه فکر می کنی؟ برخی معتقدند “سیلک” نام “سیالخش” یا “پادشاه با موهای سیاه” است و این کلمه نام شاهزاده ایرانی و به همین معنا است.

شاید بتوان نام سیلک را برگرفته از صنعت سفالگری دانست چرا که اهالی کاشان سفال شکسته را “سیاله” می گویند و برخی هم معتقدند به خاطر خاک سفید رنگ این منطقه نام اولیه اش “سپید ارگ” بوده که به مرور تبدیل به سیلک شده.

سوار شو باید از این خاک تو را به باغی ببرم تا کمی نفس تازه کنی. آری دردل کویر بالاتر از سیلک باغی در انتظار توست تا روحت را جلا دهد.

باغ فین کاشان در جنوب کاشان و در مجاورت چشمه سلیمانیه از مهمترین جاهای دیدنی کاشان که هر ساله هزاران نفر برای بازدید از آن به کاشان می‌آیند. آثار باغ فین متعلق به دوره های اسلامی به ویژه دوره‌ی سلاطین صفویه است. البته در “تاریخ قم” آمده :” بناها و کاریزهای فین به امر جمشید احداث گردیده است.”

سردرش را ببین، با شکوه نیست؟ داخل شو اینجا پیوند کاج و آب حال بی نظیری به تو می دهد. اوج و شکوفایی این باغ در دوره‌ی شاه اسماعیل صفوی است که بزرگترین جشن‌های سلطنت را با حضور اجتماع بزرگی از سران و مردم کاشان برپا می‌کرد و افول آن زمانی است که حمامش محل قتل گاه امیرکبیر ایران شد.

باغ فین کاشان | سفرنامه کاشان | جاهای دیدنی کاشان

هیچ می دانی راز این باغ را؟ این که همچنان سرچشمه‌ی اصلی این آب مشخص نیست و در تمام فصول سال در تمام این سال‌ها حجم و دمای آب یکی بوده است؟ و این فواره‌ها بدون پمپ این چنین رقصان قطره‌های آب را به بیرون هدایت می کنند؟

چه بهتر که برای رفع خستگی قدری بر روی تخت‌ها بنشینی وهم فالوده‌ی کاشانی را مزه کنی وهم نفسی تازه کنی و من در این فاصله برایت از چشمه‌ی سلیمانیه می گویم:

چشمه سلیمانیه منسوب به حضرت سلیمان علیه السلام است که در پشت قسمت غربی باغ فین است. آب چشمه سلیمانیه از صخره‌های زیر زمینی کوه های “خُم” و “دُرّه” می آید. در زمان‌های قدیم آب چشمه‌ی سلیمانیه در مسیر راهش بیشتر از چهل آسیاب را می گردانده و آرد مورد نیاز کاشان و اطرافش تامین می‌شده. اما حالا فقط چند آسیاب که آن هم برای بازدید گردشگران است از آب این چشمه استفاده می‌کنند.

در کتب آورده اند که چشمه‌ی سلیمانیه فین در حقیقت از آثار داریوش کبیر، شاهنشاه هخامنشی است.

کنار چشمه سلیمانیه ساختمانی است که قسمت شرقی‌اش در زمان شاه سلیمان صفوی و قسمت غربی اش در سال 1329 شمسی توسط بازرگانان کاشانی با الهام از معماری دوره ساسانی ساخته شد.

خوب اگر گرسنه هستی بهتر است تا در این منطقه ایم بعد از بازدید از چشمه سلیمانیه با سفارش یک غذای سنتی ایرانی خوشمزه تجدید قوا کنی. اینجا در خیابان امیرکبیر کباب‌های خوب و خوشمزه‌ای طبخ می شود که تست آن در محیط‌های باغ باصفا و سنتی خالی از لطف نیست.

خانه‌های تاریخی از محبوب‌ترین جاهای دیدنی کاشان

اگر از شوق دیدن خانه های تاریخی نمی خواهی استراحت کنی بیا سری به خاطرات تاریخی کاشانی‌های قدیم بزنیم. کاشان خانه‌های تاریخی زیاد با داستان‌های حقیقی و شگفت انگیز دارد اما اگر فرصت سر زدن به همه آن خانه‌ها را نداری، من به تو تماشای خانه تاریخی طباطبایی‌ها و بروجردی‌ها را توصیه می‌کنم که در اولین فرصت ببینی و از داستان شنیدنی عاشقانه صاحبان این دو خانه لذت ببری.

عکس خانه بروجردی ها کاشان 23

داستان از آنجا شروع می شود که پسر آقای بروجردی عاشق دختر آقای طباطبایی می‌شود و شرط ازدواج از طرف پدر عروس خانم تدارک خانه‌ای در حد و شأن دختر همانند خانه پدری است. از آنجایی که این عشق مقدس و پایدار است، پسر آقای بروجردی به کمک پدر خانه‌ای بسیار زیبا تر و باشکوه تر از خانه‌ی آقای طباطبایی برای دخترش می‌سازد.

حاج سید حسن نطنزی معروف به بروجردی است که علت این شهرت بیشتر به خاطر اینکه تجارت خود را با افراد شهر بروجرد انجام می‌داده و به این شهر رفت و آمد زیادی داشته است. ساخت این خانه به طور کامل حدود 18 سال به طول انجامیده است. این خانه از دو بخش درونی و بیرونی تشکیل شده که شامل تالار اتاق شاه نشین، اتاق‌های پنج‌دری و سه‌دری، ایوان بالا خانه، حیاط اندرونی و بیرونی، حوضخانه، سرداب، بادگیر، حوض مستطیل شکل بزرگ که چهار باغچه در اطراف آن قرار دارد تشکیل شده.

عکس خانه بروجردی ها کاشان | خانه بروجردی ها عکس

سردر این بنا از گچبری و مقرنس کاری زیبایی برخوردار است بعد از ورود به هشتی وارد راهرو نسبتاً طولانی می شویم که در برابر خود حیات وسیعی دارد و تالار سرپوشیده با عظمت و مرتفع که سقفی گنبدی شکل با نورگیرهای زیبا که در نوع خود کم نظیر هستند و دو بادگیر بلند در طرفین تالار قرار دارد.

در تالار بزرگ این خانه نقاشی‌هایی است که گفته می‌شود زیر نظر نقاش هنرمند بزرگ دوران قاجاریه میرزا ابوالحسن خان غفاری کاشانی معروف به صنیع الملک، عموی کمال الملک معروف، کارشده است. در خانه بروجردی‌ها هنرهای گچکاری و گچبری، یزدی بندی و کاربندی، مقرنس کاری و آجرکاری، نقاشی و منبت کاری و نجاری و هنر معماری به چشم می خورد که هر بازدیدکننده را به تعجب و شگفتی وا می دارد.

اما خانه طباطبایی ها این خانه باشکوه در نزدیکی خانه بروجردی‌ها قرار دارد این خانه زیبا را یکی از تجار کاشانی به نام سید جعفر طباطبایی در حدود سالهای 1250 تا 1255 هجری ساخته است مساحت این خانه 4730 متر مربع می باشد که شامل 40 اتاق و چهار حیاط و دو حیاط خلوت و چهار سرداب است. سردابها توسط سه بادگیر خنک می شوند.

جاهای دیدنی کاشان | اتاق شاه نشین خانه طباطبای ها

خانه طباطبایی ‌ها سه بخش اندرونی و بیرونی و حیاط خدمه دارد. این بنا شامل هشتی ورودی حیاط تالار و اتاق شاه نشین، اتاق‌های پنج دری و سه دری، سرداب و بادگیر، حوضخانه و حوزه مستطیل شکل با چهار باغچه مهتابی و ایوان می باشد. قسمت اندرونی خانه شامل اتاق پنج دری ساده و سرداب بزرگ با مشخصات منحصر به فردی است واین ویژگی ها مربوط به بادگیر و سقف ضربی، نوع مصالح به کار رفته و دو جداره بودن بدنه و دو حیاط می باشد.

جاهای دیدنی کاشان | جاهای دیدنی کاشان | کاشان

قسمت بیرونی شامل تالار بزرگ (اتاق شاه نشین) در مرکز با نورگیرها و پنجره های مشبک و دوجداره که عمودی باز و بسته می شود به همراه یک حیاط اصلی و یک حیاط که متعلق به خدمه بوده، می باشد. در این خانه، هنر گچبری و قرینه سازی در کمال دقت و زیبایی به کار رفته که چشم هر تماشاگری را مبهوت این همه هنر نمایی می کند در تالار و اتاق شاه نشین تزیینات یزدی بندی بسیار زیبایی به کار رفته است.

دیوارهای حیاط این خانه گچبری و ستون‌های ایوانچه‌ها گچبری و از تزیینات پرحجمی بهره‌مند است تمام فضای خانه از یک قرینه سازی عالی برخوردار است. اما دیدن خانه تاریخی عامری ها با بیشترین قدمت هم خالی از لطف نبود اما به دلیل اینکه اخیراً کاربرد اقامتگاه سنتی آن قوی تر است تنها یکی از هفت حیاط آن قابل بازدید است.

دیگر خانه هایی که می توان از آنها به عنوان جاهای دیدنی کاشان نام برد خانه شریفیان، خانه منوچهری، خانه رئیسیان، خانه تاریخی احسان، خانه رزاقیان، خانه راهب، خانه حسینی و بنی کاظمی، خانه مشکی، خانه عطارها، خانه دستمالچی، خانه حشمت الله خان، خانه اصفهانیان، خانه هاشمیان، خانه احسان، خانه تاج، خانه بارفروش، خانه باکوچی، خانه حکیم باشی، خانه آل یاسین، خانه تهامی، خانه جهان آرایی، خانه خیریه، خانه صدوری، خانه قطب، خانه بالا خانه چی و خانه صالح است.

جاهای دیدنی کاشان | عکس هتل سرای خانه عامری ها در کاشان

خصوصیات مشترک معماری در خانه های تاریخی و جاهای دیدنی کاشان

اما خصوصیات و ویژگی های مشترکی هستند که نه تنها در تمامی این خانه های بزرگ و تاریخی مشهور و اعیان نشین کاشان وجود دارد بلکه در تمامی خانه های بافت تاریخی که از دوره های قبل به جا مانده است می‌توان دید. تختگاه هایی که محل استراحت برای رهگذران هستند و در فرو رفتگی سردر خانه ها قرار دارند که هم در تابستان سایه بان هم در زمستان چتری برای آنان باشد.

بعد از در ورودی وارد هشتی می شویم که در این هشتی ها هم تختگاه هایی در نظر گرفته شده که اگر منتظران خسته بودند یا وسیله‌ای داشتند روی این تخت ها گذاشته یا خود روی آن بنشیند تا اهل منزل در را باز کند. بعد از هشتی وارد راهرو می شویم راهروهای باریک طولانی و پر پیچ و خم تا اگر مهمان غریبه یا نامحرم بود به ناگاه به اندرونی و حیاط منزل وارد نشوند.

همه خانه ها دو کوبه مختلف (زنگ) داشتند یکی با صدای ضخیم که مخصوص آقایان بود و دیگری با صدای نازک که مخصوص بانوان بود و با کوبیدن هر کدام اهل خانه متوجه جنسیت شخص کوبنده در می‌شد.

خانه های قدیمی کاشان دارای حیاط های اندرونی و بیرونی هستند تا بانوان از نامحرمان محفوظ باشند. همچنین طوری ساخته شدند که مشرف به یکدیگر نباشند و نیز بیشتر خانه ‌ها و جاهای دیدنی کاشان درون گرا هستند، یعنی هنر و زیبایی و تزئینات به کار رفته درون خانه ها به بهترین شکل انجام شده اما بیرون خانه ها با کاهگل پوشیده و بسیار ساده هستند.

خوب حالا اگر میلی به خوردن نوشیدنی سرد یا گرم داری، کافه هایی که در این خانه های تاریخی هستند مکان مناسبی است که لختی در این حیاط ها یا فضاهای درونی خانه بنشینی و با لذت نوشیدنی یا بستنی میل کنی.

راستی، حمام سلطان میراحمد را از دست ندهی که این حمام از لحاظ سبک معماری بی همتاست و جز قشنگ‌ترین جاهای دیدنی کاشان محسوب میشه. در زمان های قدیم حمام های عمومی تنها به قصد مکانی برای شست و شو استفاده نمی شدند، بلکه مکانی برای گردهمایی، ملاقات، شایعات و حتی عبادت بودند. قدمت این حمام به دوره صفویه  بر می گردد.

جاهای دیدنی کاشان | حمام سلطان میر احمد

پدیده‌ی حمام های عمومی قبل از ورود اسلام به ایران وجود داشته. بعد از اینکه بیشتر جمعیت ایران به دین اسلام گرویدند غسل از طریق شست و شوی بدن به یکی از ملزومات زندگی مذهبی و در واقع حمام به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی تبدیل شد.

سردر زیبا را ببین با گچبری، مقرنس کاری و کاشی کاری تزیین شده حالا وارد هشتی می شویم و بعد از عبور از راهرو باریک به رختکن یا سر حمام وارد می شویم این قسمت از بنا با عایق رطوبتی خاصی مثل ساروج و ملات های دیگری پوشانده شده و بدنه آن با کاشی و دیوارهای آن با گچبری و سقف آن با آجرکاری و کاشی های معقلی خیلی زیبا تزیین شده.

از مشخصات این حمام کانالهایی است که جهت تعویض آب خزینه و حوضچه ها در کف حمام وجود دارد. پشت بام حمام تاریخی سلطان میراحمد یکی از زیباترین حمام های ایران از نظر معماری است.

سقف حمام از چندین گنبد زیبا ساخته شده که روی آنها شیشه های محدبی برای فراهم کردن نور حمام در زمان بسته بودن درهای آن قرار دارد و عکس های زیبا و جذابی میتوان در این بام ثبت کرد. این حمام عمومی نام خود را از امامزاده‌ی مجاورش امامزاده سلطان میراحمد گرفته است.

زمانی هزاران حمام عمومی در سراسر کشور ایران وجود داشت. اما امروزه چون تقریبا همه‌ی خانه های مدرن دارای دوش و حمام هستند تنها چندین حمام عمومی برای استفاده کارگران و یا بازدید گردشگران وجود دارد.

علاوه بر حمام تاریخی سلطان میر احمد در کاشان حمام های گذر نو، حمام خان، حمام محله سرپره و حمام فین هم جنبه‌ی تاریخی و گردشگری دارند که دیدن آن ها نیز خالی از لطف نیست.

خوب وقت آن رسیده که به دنیای پر رمز و ماجرا و پرخاطره‌ی یکی از زیباترین و قدیمی ترین بازارهای ایران پا بگذاریم، این مرحله از بازدید را می توانی در پایان سفر خود هم داشته باشی.

جاهای دیدنی کاشان | حمام سلطان میر احمد کاشان

بازار سنتی کاشان، یکی از جذاب‌ترین جاهای دیدنی کاشان

این بازار شامل بازارها، تیمچه ها، سراها، آب انبارها، مساجد و زیارتگاه هایی است طبق مدارک موجود و بر اساس شواهد و قراین قدمت این بازار به دوران سلجوقی می رسد. کتیبه ای قدیمی در بازار بر روی در چوبی بزرگ سرای معروف به ذغالی ها در بازار مسگر ها هست که این بیت شعر که روی آن حک شده است.

 این نفع خلایق کرد بنیادش

 به سال هشتصد و هشتاد و هشت معمور

پس قدمت بازار کاشان قرن نهم هجری بر می گردد اما مسجد میرعماد بازار کاشان پیشینه تاریخی فراتر از قرن نهم هجری دارد محراب ارزشمند کاشی این مسجد در سال 623 هجری قمری توسط حسن ابن عربشاه در کاشان ساخته شده مهراب هم اکنون در موزه فعلا نگهداری می شود خدمت تاریخی بازار کاشان با وجود مسجد میرعماد در قرن های اولیه اسلام برمی گردد.

 

بازار مسگرها، زرگرها، رنگرزها، کفش دوزها، بزازها، گذر نو، پانخل، بالا بازار، بازارچه های ملک، میانچال، محقق، تیمچه ها و کاروانسراهای امین الدوله، ملک التجار، صباغ، میرپنج، ذغالیها، گمرک، ملک، برقی، قمی ها، نراقی ها، بروجردی ها، چهارگوش، غفارپور، زرکش ها، سرای نو و مساجدی چون میر عماد، سلطانی، میانچال، تبریزیها، رباط، بالا بازار، کفش دوزها، رنگرزها، گذر نو و زیارتگاه های شاه یلان و درب زنجیر از جمله دیدنی های بازار کاشان هستند.

جاهای دیدنی کاشان | بازار کاشان سنتی

چه خوب حالا که تا اینجا آمده ای از اجناس و قیمت های مناسب اینجا استفاده کرده به خصوص از صنایع دستی و سنتی و کلوچه و پشمک، سوغات بخری. خوب دیگر اگر گرسنه ای جگرکی بازار کنار امامزاده درب زنجیر گزینه‌ی خوبی است یا اینکه از فلافلی اعراب مقیم کاشان غافل نشو.

بیا به اقامتگاه مان برگردیم و چای بعد از شام را در حیاط کنار حوض و ماهی هایش بخوریم. به پنجره های چوبی و مشبک نگاه کن چه حس خوبی دارند، انگار در و دیوار اینجا صداقت را بر می انگیزد و فارغ از این دنیای پر هیاهو آرامش را به تو هدیه می دهد. نفس بکش و از آسمان اینجا اکسیژن و پاکی استنشاق کن. فردا روز خوبی است با انرژی از خواب بیدار شو که روز پرکاری است.

صبح بخیر، پرده را کنار بزن و از پیوند آسمان آبی و دیوار کاهگلی لذت ببر. صبحانه‌ی سنتی در سرای سنتی بسیار می چسبد. نان داغ و شیر و پنیر و خامه محلی به همراه چای و عسل یا حتی نیمرو با روغن محلی حرف ندارد.

اگر بهار بود که بی شک اولین پیشنهادم برای صبح امروز قمصر و گلستان هایش بود که البته تا قبل از طلوع خورشید گل ها چیده می شوند بعد هم تماشای گلابگیری و خرید گل و گلاب ناب قمصر و بعد هم ناهار ماهیِ قزآن قمصر که حرف ندارد. اما می توانی از گلاب قمصر در خود کاشان هم خرید کنی و معروف ترین برندهایش گلاب کعبه و آقایی است.

تور کویر یکی از پرطرف دارترین جاهای دیدنی کاشان

کویر هم پیشنهاد خوبی است برای یک روز پاییزی. سافاری و شتر سواری، سکوت و آرامش، از آسمان پرستاره شبش غافل نشوی، اینجا هستند کسانی که کویر و آسمان و سکوتش را به دریا و جنگل ترجیح می دهند. فقط هیچ وقت فراموش نکن کویر نوردی را با تور مخصوص و شناخته شده انتخاب کنی. اینطوری از بازدید نمک و دریاچه اش هم بی نصیب نمی شوی. برای عکاسی تصاویر خاص و دلفریبی ثبت خواهی کرد اما مراقب شن ریزه ها و لنز دوربینت باش.

سفرنامه کاشان | کویر آران و بیدگل | جاهای دینی کاشان و آران و بیدگل | کویر مرنجاب | کویر آران و بیدگل | آران و بیدگل کجاست | فاصله آران و بیدگل تا تهران | سوغاتی آران و بیدگل

خب امروز میخواهیم زیباترین و باشکوه ترین مسجد تاریخی دوره قاجاریه که در کاشان بنا شده است را با هم ببینیم. بانی خیر این بنای شکوهمند حاج محمد تقی خانبان است که طی 10 سال برای استفاده نماز جماعت محل درس و بحث داماد خود ملا مهدی نراقی ملقب به آقا بزرگ در دو طبقه ساخته و به نام مسجد آقا بزرگ مشهور شده. معمار این بنا استاد شعبانعلی پشت مشهدی است که اوج هنر خود را به نمایش گذاشته.

تمام بنا از جمله گنبد مسجد به جزء بزرگترین و زیباترین گنبدهای آجری و تزئین شده است. هنرهای کاشی کاری، آجرکاری، کتیبه نگاری، مقرنس کاری، گچبری، خوشنویسی و نقاشی از جمله شاهکار های به کار رفته در این بناست.

 سردر زیبای مسجد نمای گنبد و گلدسته است و چشم هر بیننده ای را مجذوب خود می کند. بعد از هشتی با عبور از دو راهرو مثبت رهن دو طبقه مدرسه پیدا می شود. در داخل راهرو دو حجره قرار دارد که برای خادمان مسجد و مدرسه در نظر گرفته شده و دو طرف هشتی و بالای راهرو چهار بالا خانم ساخته شده است.

در میان راه مسجد شبستان زمستانی قرار دارد که از دو طرف آن مسجد راه دارد یک راه از داخل هشت ورودی و دو راه از طرفین صحن مدرسه در زمینه مسائل شبستان زمستانی سرداب بزرگی قرار دارد که توسط دو بادگیر که در طرفین راهروهای ورودی است هوای گرم کویر را برای ساکنان قابل تحمل و دل پذیر می کند بعد از ورود به صحن مدرسه از چهار راه پله از چهار گوشه حیاط به طبقه پایین راه دارد 12 حجره با صندوق خانه و یک مَدرس بزرگ و چند انباری در زاویه ها ساخته شده

گنبد بزرگ و دوجداره آجری و دو گلدسته با کاشی معرق و دو گوشواره طرفین ایوان مرتفع ساخته شده

این بنا از سه طرف به هوای آزاد منتهی می شود که هم باعث شکوه و زیبایی خاص این بنا شده و هم در نوع ساختمانی آن را بی‌نظیر ساخته.

 در میانه صحن مدرسه مقبره ای وجود دارد که متعلق به خاندان نراقی و بانیان این بنای زیبای اسلامی است.

 چیزی که هر بیننده ای را شیفته این مسجد می کند و بازدیدکنندگان را به سمت خود فرا می خواند آرامش وصف ناپذیری است که هر انسان در این مسجد آن را تجربه می‌کند.

 و دلیل آن خاک است چرا که تمام مصالح بکار رفته در این مسجد از خاک است و هیچ گونه فلز و یا آهنی در ساخت و ساز آن به کار برده نشده است و خلقت وجودی انسان نیز از خاک است از نظر علم روانشناسی فلزات و آهن در برهم زدن آرامش انسان تاثیر گذارند و خاک بر آرامش او. در هنگام ورود به این مسجد از کتیبه بالای سر درغافل نشو این پیامی است از طرف محمد خان قاجار برای آقا بزرگ و مسجدش:

سفرنامه کاشان | جاهای دیدنی کاشان | به دستور محمد شاه کتیبه ای بر سر در مسجد زده شد

“هوالباقی بحکم محکم شاهنشاه عادل باذل محمد شاه قاجار خلدالله ملکه و احسانه حسب الخواهش جناب شریعت آداب حجت الاسلام محمد مهدی نراقی منال دیوانی غذایی و دباغی کاشان به موجب فرمان مبارک تخفیف مقرر آمده از تکالیف دیوانی معاف شد خلاف کننده لعنت خدا و نفرین رسول گرفتار شود.محرم الحرام ۱۲۵۶

به موجب این فرمان مسجد آقا بزرگ و صاحب آن از پرداخت مالیات و تکالیف دیوانی برای همیشه معاف شده است.

کاشان مساجدی با قدمت بالا زیاد دارد از جمله آن مسجد جامع، مسجد میدان یا میرعماد، مسجد و مدرسه امام خمینی، مسجد وزیر، مسجد گذر بابا ولی، مسجد و مدرسه میانچال، مسجد و مدرسه درب یلان، مسجد تبریزی‌ها، مسجد سید، مسجد سوریجان، مسجد عبدالرزاق خان، مسجد جامع نوش آباد، مسجد جامع نقشینه بیدگل، مسجد جامع قاضی، مسجد علی، مسجد کله، مسجد علی است.

بگذار با دادن اطلاعی تو را شگفت زده کنم، هیچ می دانی آرامگاه شاه عباس صفوی نیز در کاشان قرار دارد؟ آری درست شنیدی آرامگاه شاه عباس در زیارتگاه امامزاده حبیب ابن موسی (علیه السلام) در محله پشت مشهد و در رواق جنوبی حرم آن امامزاده قرار دارد.

بر پیشانی و صفحه‌ی روی سنگ چنین نوشته شده: ” کل شییء هالک الّا وجهه الحکیم و الیه ترجعون” و بر کتیبه های سه طرف دیگر، آیت الکرسی به خط برجسته ی ثلث با امضای “محمد المحلاتی-عمل مبارک شاه” نقل شده است.

سفرنامه کاشان | جاهای دیدنی کاشان | مقرنس کاری عالی مسجد آقا بزرگ

همچنین آرامگاه شاعر معروف و نظر کرده، محتشم کاشانی، بزرگ مرثیه سرای ایران نیز در محله ای به نام خود محتشم قرار دارد. بنای فعلی آرامگاه محتشم دارای گنبدی با کاشی کاری بسیار جالب است و داخل بقعه با کاشی و آجر تزیین شده.

به یاد داری داستان محتشم را؟ که در عالم خواب حضرت امیرالمومنین علیه السلام را مشاهده می کند و ایشان می فرمایند که چرا برای فرزند من شعر نمی گویی؟ محتشم در عالم رویا می گوید من توان شعر گفتن برای ایشان را ندارم و آنجا امیرالمومنین علیه السلام می فرمایند بگو:”باز این چه شورش است که در خلق عالم است” و بعد از بیدار شدن محتشم بقیه‌ی مصرع را ادامه می دهد ” باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است…”

علاوه بر این آرامگاه شاعر معاصر “سهراب سپهری” هم در روستای مشهد اردهال در 45 کیلومتری شمال غربی کاشان در صحن امامزاده مجرب حضرت سلطان علی ابن امام محمد باقر علیه السلام قرار دارد.

حال اگر میخواهی مکان هایی از کاشان را ببینی که کمتر گردشگری فرصت بازدید از آنجا را پیدا می کند خوب گوش بده:

شاسوسا یا شاه سوسا یک چهارطاقی خشتی بلند در پشت خط راه‌آهن در ابتدای راه مزرعه ملاحبیب و مجاورت مزرعه نو واقع شده. دورآن چهارطاقی دیوار کشیده شده به صورت قلعه مانند که در آن کشاورزی هم می‌شود.

برای این چهار طاقی افسانه ها ساخته اند و کشاورزان قدیمی آن را نقل می کنند و این باعث شده که این بنا از هجوم یابندگان عتیقه و گنج در امان نباشد و شبانه مورد تخریب و کنده‌کاری واقع گردد . یکی از خلوتگاه های سهراب سپهری شاعر بزرگ و معاصر کاشانی شاسوسا است و شعری نو در این باره سروده است:

کنار مشتی خاک

 در دوردست خودم تنها نشسته ام

 نوسان ها خاک شد

 و خاک ها از میان انگشتانم لغزید

 و فرو ریخت

 شبیه هیچ شده ای

 چهره ات را به سردی خاک بسپار

 اوج خودم را گم کرده ام

 می ترسم از لحظه بعد

 از این پنجره ای که به روی احساسم گشوده شد

 برگی روی فراموشی دستم افتاد

 برگ اقاقیا

 بوی ترانه گمشده می دهد

 بوی لالایی که روی چهره مادرم نوسان می کند…

کسی روی خاکستر بال هایم راه می رود.

دستی روی پیشانی ام کشیده شد، من سایه شدم:

“شاسوسا” تو هستی؟

مکان بعدی مناره زین‌الدین ازجاهای دیدنی کاشان که در خیابان ملاحبیب الله شریف قرار دارد این مناره برای هدایت و راهنمایی کاروان‌های تجاری که در کویر تردد داشته اند مورد استفاده قرار می گرفته است این بنای آراسته با آجرهای نازکی ساخته شده که بیش از سه سانتیمتر ضخامت ندارد و بلندی آن از سطح کوچه به ۴۷ متر می رسد.

در حدود سال ۱۳۱۱ شمسی برای به ۲۰ متر از ارتفاع این مناره را رئیس بلدیه وقت برداشت چون منار قدری کج بود هنوز هم هست و ساکنین خانه مجاورت ترس آن را داشتند که روزی خراب شود ولی ظاهر این است که این منار از ابتدا به همین شکل یعنی با انحراف ساخته شده بود.

 قلعه جلالی در کنار برج و باروی قدیمی شهر قلعه ای مشهور به قلعه جلالی وجود دارد که از بناهای سلطان جلال الدین ملکشاه سلجوقی است در داخل و خارج قلعه دو بنای گنبدی شکل هرمی مرسوم به یخچال وجود دارد که با نگهداری یخ های زمستانی در این یخچال‌ها احتیاجات مردم در تابستان های گرم و سوزان  کویر را برآورده می ساخت.

سازنده این بنا خواجه مجد الدین ابوالقاسم کاشانی است این دژ بلند مستحکم چندین بار اهالی کاشان را از دست حملات سخت دشمنان و قتل عام های وحشیانه نجات داده است.

 کاروانسرای شاه عباسی در ۲۰ کیلومتری جاده کاشان به قمصر کاروانسرای شاه عباسی قرار دارد. این کاروانسرا که بسیار محکم و زیبا بنا شده از دوره صفوی به جا مانده که به دستور شاه عباس اول توسط حاکم کاشان آقا خضرا در سال ۱۰۰۱ هجری ساخته و در حال حاضر هم از این کاروانسرا استفاده می شود.

جاهای دیدنی کاشان | هتل نوش آباد | نقشه نوش آباد کاشان | جاهای دیدنی کاشان

اویی شهر زیرزمینی: با کشف این اثر تاریخی این اعتقاد و باور را که از کویر تا کاشان و از آنجا تا نیاسر زیرزمینی به هم راه داشته است به واقعیت نزدیکتر کرده هر چند که باور این مسئله سخت باور کردنی است اما رد و عدم پذیرش آن کار صحیح نمی‌تواند باشد.

این شهر زیرزمینی که توسط انسان ساخته شده در سه طبقه می باشد که به وسیله راه پله ها و حفره هایی مانند چاه به یکدیگر راه دارد ارتباط طبقات به وسیله کانال‌هایی به عمق ۳ تا ۵ متر صورت می‌گیرد و در هر طبقه راهروهایی برای دسترسی به فضاهای اتاق و فضاهای باز ساخته شده ورودی کانال های عمودی با دریچه های سنگی بسته شده است.

کاشان هنوز هم جای دیدنی و بکر زیادی دارد که اگر بخواهی در سفر بعدی می توانی از آنجا بازدید کنی به خصوص روستاهای اطرافش از جمله نیاسر، برزک، قهرود، قمصر، فریزهند، مشهد اردهال، سار و ….

برای سوغات به غیر از گلاب و عرقیات می توانی کلوچه، پشمک، سوهان میرزا حسینی، نوعی باقلوا، فرش و قالیچه هم ببری.

کاشان را با کوله باری از خاطره به سمت مقصدت ترک کن و بدان این شهر گرم با مردمانی گرمتر و صمیمی و مهمان نواز باز منتظر دیدار تو هستند.

عکس هتل منوچهری کاشان - اقامتگاه سنتی منوچهری کاشان - عکس خانه تاریخی منوچهری کاشان

5 دیدگاه برای “سفرنامه کاشان”

  1. بازتاب: مینا رضایی
  2. بازتاب: وبگرد
  3. انجمن توسعه سفیدشهر کاشان
    انجمن توسعه سفیدشهر(نصرآباد کویرکاشان (نصرآبادیهای مقیم تهران)

    باسلام-قابل توجه گردشگران ازآثارتاریخی و باستانی شهر دارالفضل سفیدشهر(نصرآبادکویر) در۱۷کیلومتری شمال کاشان بازدید نمائید و لذت ببرید
    ۱-آستانه مقدسه بی بی سکینه خاتون س واقع درمحله زیارت سفیدشهر
    ۲-آستان مقدس شاهزاده ابراهیم ع واقع در دشتهای سرسبز جاده سفیدشهر به مشکات
    ۳- آب انبار تاریخی سفیدشهر
    ۴-قلعه های تاریخی ملک اباد -سفید -رضاآباد-قاسم ابادو وزیر
    ۵-دشت زیبای کویر درشمال سفیدشهر
    ۶-پار ک زیبای زنده یادباقری ورودی شهر سفیدشهر
    ۷-خانه های تاریخی آقاسیدمحمد-وکیل
    ۸-شهرزیرزمینی ومهرکده نرسه سفیدشهر
    ۹-قدمگاه علی ع سفیدشهر
    ۱۰-دشتهای وسیع وزیبای پنبه و طالبی و باغهای پسته سفیدشهر
    ۱۱-دشتهای وسیع وزیبای کشت گل محمدی برای اولین باردرسفیدشهر
    ۱۲-جنگلبانی شهیددستغیب (درختان دست کاشت کویری ) دردل کویردرشمال سفیدشهر
    ۱۳-ساختمان تاریخی چهل دختران زیارت
    ۱۴-مسجد تاریخی زیارت
    ۱۵-روستای تاریخی وکویری تقی آبادسفیدشهر

    باتشکر-مهندس حسین عبدالهی نصرآبادی
    انجمن توسعه سفیدشهر (نصرآبادیهای مقیم تهران)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده − 17 =

بستن
مقایسه